Peesblessure paard

Een pees van een paard zit aan de ene kant vast aan een spier en aan de andere kant het bot dat ze moeten bewegen. De pees zelf kan niet uitrekken of samentrekken, de bewegingen worden volledig door (samentrekking van) de spieren uitgevoerd. Een pees is opgebouwd uit peesvezels. Wanneer deze vezels beschadigen zal het langzaam herstellen doordat hiertussen weinig bloedvaten bevinden om voedingsstoffen aan te voeren en afvalstoffen af te voeren.

 

 

 

 

 

 

 

De strekpees(voorste lijn) en buigpezen

Bron: Indequine

Het is noodzakelijk dat pezen niet kunnen uitrekken, maar dit heeft wel het gevolg dat de pees geen reserve capaciteit heeft. Wanneer er een overbelasting optreedt dan leidt dit bijna altijd tot geheel of gedeeltelijke scheuring van de pees. Een peesblessure wordt meestal bij de buigpezen geconstateerd. De oppervlakkige buigpees, de diepe buigpees en de tussenpees vormen samen de buigpezen zoals op onderstaande afbeelding is weergegeven. Het checkligament is het deel van de pees die voor versterking zorgt tussen het pijpbeen en de diepe buigpees.

Symptomen

Paarden met een peesblessure zijn doorgaans in een mindere of meerdere mate kreupel.Het kan ook voorkomen dat het paard helemaal niet kreupel is. De aangedane pees zal worden gekenmerkt door een zachte, warme zwelling. Wanneer de pees gevoeld wordt, zal dit gevoelig of pijnlijk zijn voor het paard.

 

 

 

 

 

 

 

Zwelling pees

Bron: E-digit

Op een röntgenfoto zijn weke delen en dus ook de pezen niet goed te zien. Op een echografie bijvoorbeeld een MRI kan een peesblessure wel waargenomen worden. Voor er met de echografie wordt begonnen wordt het paard meestal licht verdoofd. Het is namelijk belangrijk dat het paard goed stil staat. Hierna wordt het been gewassen, geschoren en ingesmeerd met echo gel. Door middel van geluidsgolven wordt een beeld van de pees gevormd. Hieronder is een beeld van een echografie te zien. De witte delen zijn de peesvezels en de zwarte vlakken is het vocht. Een donkere vlek in de witte peesvezels duidt meestal op een peesblessure.

 

 

 

 

 

 

Peesblessure                                              Herstelde peesblessure

Bron: E-digit

Oorzaken

Bij elke belasting van de pees ontstaan kleine beschadigingen van de peesvezels. Bij een gezond paard dat niet wordt overbelast herstellen deze beschadigingen vanzelf herstellen. Bij een paard dat herhaaldelijk wordt overbelast hebben de pezen geen tijd om deze beschadiging te herstellen en ontstaat er een grote beschadiging, een peesblessure.

Het kan tevens voorkomen dat een peesbeschadiging acuut wordt veroorzaakt na het verstappen, uitglijden of door een trapt tegen de pees van zichzelf of een ander paard. Zo’n acute peesblessure wordt en peesklap genoemd. Echter is het wel zo dat aan een acute peesblessure meestal wel een herhaaldelijke overbelasting vooraf is gegaan.

Gevolg en behandeling

Wanneer er wordt vermoed dat het paard een peesblessure heeft opgelopen is het verstandig het been te koelen, het paard boxrust te geven en een dierenarts inschakelen. Afhankelijk van de ernst van de peesblessure zal een behandelingsplan worden opgezet. Een peesblessure bij paarden is onder te verdelen in 3 niveaus: de overrekking, de gedeeltelijke verscheuring en de totale ruptuur.

1)   Overrekking: Door overbelasting is de pees uit elkaar getrokken en ontstaan er holtes gevuld met vocht of bloed, deze zorgen voor verdikking van de pees. Doordat de pees niet kapot is, zal het herstel snelen volledig zijn. Het paard heeft wel enige weken pijnstillers en rust nodig, maar zal dan snelweer de oude zijn.

2)   Gedeeltelijke verscheuring: Een deel van de pees is gescheurd. Tijdens echografisch onderzoek zal moeten blijken hoe ernstig het is. Ten eerste om te onderzoeken hoe groot de kans op herstel is en ten tweede om na verloop van tijd te controleren hoe het genezingsproces verloopt. Dit genezingsproces verloopt langzaam. In het begin krijgt het paard volledige boxrust, ontstekingsremmers en pijnstillers. In enkele gevallen zal het been van het paard in een bandage of gips worden gezet. Hiernaast blijft het koelen van de pees erg belangrijk. Dit remt namelijk de ontstekingsreactie en stimuleert de doorbloeding. Het lichaam zal gifstoffen gaan produceren als gevolg van de ontsteking in de pees. Het voeren van anti-oxidanten werkt ontstekingsremmend en kan het herstel bevorderen.

Na een aantal weken kan begonnen worden met stappen aan de hand. Dit stappen is erg belangrijk om de normale peesstructuur weer zoveel mogelijk terug te krijgen. Eventueel kan het paard in overleg met de hoefsmid op aangepast beslag worden gezet.

Normale peesvezels lopen in rechte lijnen naast elkaar. Het peesweefsel zal worden hersteld door een ander bindweefsel, het litteken weefsel. Litteken peesvezels hebben de neiging meer cirkelvormig om elkaar heen te draaien als een soort gehaktbal.De treksterkte van een gehaktbal is veel minder dan die van evenwijdig verlopende peesvezels en daardoor is de kans op een nieuwe blessure veel groter. Zelfs in het meest gunstige geval haalt litteken peesweefsel niet meer dan 80% van de originele treksterkte van voor de blessure. Het is dus van belang om het genezingsproces zo optimaal mogelijk te laten verlopen door geleidelijk op te bouwen en met behulp van een echografie te controleren of er niet te vroeg weer aan het werk gegaan wordt.

Hieronder bestaan er nog een aantal methodes die zorgen voor een beter en sneller herstel.

  • PRP (plaatjes rijk plasma): dit wordt tijdens de eerste 6 weken van de herstelperiode in de pees gespoten en zetten de groeifactoren aan die tot een sneller herstel van de pees leiden.
  • Shockwave: door middel van geluidsgolventherapie wordt de doorbloeding gestimuleerd waardoor het herstelproces sneller verloopt en ongeordend littekenweefsel wordt voorkomen.
  • Aquatherapie: hierbij kan het paard gecontroleerd zijn energie kwijt en blijft de bespiering en conditie behouden. Dit kan door middel van een waterstapmolen, een aquatrainer, een zwembad of seawalker.
  • Stamceltherapie: hierbij wordt er beenmerg in de pees gespoten die het herstel versneld en de kwaliteit van weefsel aanzienlijk verbeterd.

3)   Totale ruptuur: Hierbij is de pees volledig doormidden waardoor de peesuiteinden uit elkaar getrokken zijn. De kans dat dit vanzelf geneest is zo goed als onmogelijk. Als het een waardevolle hengst of merrie betreft is het mogelijk te opereren om zodoende het paard voor de fokkerij te behouden. Tijdens de operatie wordt het beschadigde peesweefsel weggehaald en vervangen door een koolstofvezel (kunstpees). Voor de sport is het paard echter onbruikbaar.

Wanneer het paard eenmaal een peesblessure heeft gehad, zal het risico op een volgende peesblessure vrij groot zijn door het zwakkere littekenweefsel. Het financiele risico van een peesblessure is door middel van een uitgebreide verzekering te verzekeren. Tevens is het mogelijk om met een ziektekostenverzekering de gemaakte kosten te declareren.

Neem contact op via onderstaande link en vraag een paardenverzekering op maat aan!


Preventie

Het voorkomen van een peesblessure begint al bij het veulen. Het is wetenschappelijk bewezen dat onbeperkte beweging tijdens het eerste levensjaar een het risico op peesblessures later voorkomt. Na het eerste jaar blijft het van belang dat het paard dagelijks gedoseerde beweging krijgt. Het is tevens van belang om de training geleidelijk op te bouwen en voor de training een goede warming-up te geven en na afloop een cooling-down. Beenbescherming het risico op een peesblessure verminderen. Echter kan dit ook oververhitting veroorzaken waardoor de kans op een peesblessure wordt vergroot. Voor de training kan daarom het best gebruik worden gemaakt van peesbeschermers die goed aansluiten en warmte doorlaten.

De meeste peesbeschadigingen ontstaan door een plotselinge sterke of door geringe langdurige overbelasting. Dit kan ook het gevolg zijn van verkeerde bekapping. Een slechte beenstand zorgt voor geringe langdurige overbelasting. Het rijden op onregelmatig terrein of het snelrijden met vermoeide of ongetrainde paarden vergroot het risico op peesblessures.

Ter preventie is het verstandig de pezen goed in de gaten te houden en dagelijks te controleren. Anti-oxidanten werken niet alleen als behandeling, ze kunnen tevens preventief worden gevoerd voor het herstellen van kleine beschadigingen. Om het bindweefsel sterk te behouden kan zwavel worden gevoerd, die hiervoor als bouwsteen fungeert. Een afwisseling tussen een harde en zachte ondergrond zal tevens zorgen voor sterkere pezen.

Wanneer het paard herstelt is van een peesblessure zal de kans op een volgende peesblessure toenemen. Het is belangrijk het paard niet zwaar te belasten, de pezen te koelen na de training en voldoende rustperiodes aan te bieden.

Bronnen:

De Paardendrogist

Dier-en-natuur.infonu.nl

E-digit

Indequine

Vereniging eigen paard

Bezoekadres:

Finagri
Vlietskant 37
4141CK Leerdam

Postadres:

Finagri
Postbus 332
4140 AH Leerdam

Telefoonnummer:

030 - 691 22 18