Afrikaanse paardenpest (APP)

De Afrikaanse paardenpest is een gevreesd virus en wordt overgedragen door knutten.  Ezels en muildieren kunnen het virus ook krijgen, maar met een mildere uiting. De zebra kan wel drager worden van het virus, maar zal geen symptomen vertonen. Afrikaanse paardenpest komt oorspronkelijk uit Afrika, maar door illegaal transport van besmette dieren en de verspreiding van de veroorzakende knutten bestaat de kans dat deze ziekte ook in Nederland uitbreekt.

Symptomen

De periode tussen de besmetting en de eerste verschijnselen bedraagt 3 tot 7 dagen. Het virus heeft 9 subtypes die allemaal extreme lekkage van eiwitrijke stoffen uit de bloedvaten veroorzaken.

 

                                   Een schuimachtige substantie uit de neusgaten  

                                                           Bron: DAP Horst

Het virus kan in vier verschillende vormen voorkomen:

  • Koortsvorm: komt vooral voor bij zebra’s en gevaccineerde paarden. De paarden krijgen koorts en dikke benen gedurende 1 tot 6 dagen.
  • Longvorm: komt vooral voor bij paarden die voor het eerst met het virus in aanmerking komen. De paarden zweten, hoesten, krijgen koorts, extreme benauwdheid en op het eind komt een schuimachtige substantie uit de neusgaten. Tussen de 4 uur en 4 dagen zal 95% van de paarden aan deze vorm sterven.
  • Hartvorm: komt vooral voor bij paarden die als eens in contact zijn gekomen met het virus. Het paard heeft koorts, ademhalingsproblemen, rode slijmvliezen die uit de ogen lijken te puilen en soms koliek. Tevens zal het hoofd, de oogleden, de nek, de borstkast en de schouders opzwellen. 50% Van de dieren zal binnen 1 week aan deze vorm overlijden. Bij een puntbloeding in de tong zal het paard zelfs al binnen enkele uren overlijden.
  • Gemengde vorm: Is een combinatie van bovenstaande symptomen. Binnen 3 dagen zal 70% van de paarden aan deze vorm sterven.

                                                                    

Een paard met uitpuilende oogslijmvliezen

Bron: DAP Horst

Oorzaak

Wanneer een knut een besmet dier bijt zal het virus zich in de knut vermeerderen. Als de knut vervolgens een ander paard bijt zal via het speeksel het virus op het andere paard worden overgebracht. Na infectie zal het virus zich vermenigvuldigen in de dichtstbijzijnde lymfeknoop om zich vervolgens via het bloed te verspreiden en zal het paard de symptomen gaan vertonen.

Niet alle knutten zullen het virus verspreiden. Tot nu toe is bekend dat de Cullicoids Micola in de aangedane gebieden het virus heeft overgedragen. Het is nog niet bekend of de knutten die in Nederland voorkomen het virus ook kunnen verspreiden. Het virus kan in ieder geval niet worden overgedragen van paard op paard of door mensen.

Gevolg

Bij verdenking van Afrikaanse paardenpest geldt een meld- en bestrijdingsplicht. Een uitbraak zal grote gevolgen hebben voor de maatschappij zowel op economisch als emotioneel vlak. In geval van een daadwerkelijke besmetting val een crisisorganisatie opgezet worden volgens het draaiboek van de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit. Binnen een straal van 20 kilometer rond de besmetting worden alle paarden gevaccineerd en mogen hun stal niet verlaten. Binnen een straal van 150 kilometer mogen de paarden hun stal niet verlaten. Er zal tot op heden niet preventief worden geëuthaniseerd. Paarden die besmet zijn met het virus zullen wel uit voorzorg voor besmettingsrisico en uit dierwelzijnsopzicht zullen geëuthaniseerd. Het virus zal in het paard 21 dagen actief zijn. Tijdens de verspreiding van het virus via het bloed zullen diverse organen aangetast worden.

Schade als gevolg van een uitbraak van een besmettelijke ziekte bij paarden op grote schaal is uitgesloten bij een paardenverzekering.

Het virus is niet gevaarlijk voor mensen

Behandeling

70% tot 95% van de paarden overleeft het virus niet. Wanneer het paard het virus wel overleeft, zal het paard nooit meer in conditie komen. Daarom is het verstandig het paard uit zijn leiden te verlossen.

Preventie

Het virus is niet te behandelen, dus in geval van een uitbraak zal een groot deel van de populatie overlijden. Het risico op een besmetting is wel te verkleinen door:

  • Contact met dieren uit besmette landen te vermijden
  • Paard-achtige uit risicogebieden uitgebreid onderzoeken en bepaalde tijd in quarantaine plaatsen
  • Alert zijn bij sportpaarden die over de hele wereld reizen
  • Vaccineren (mag alleen nog niet preventief i.v.m. de huidige risico’s)
  • Weren van de knutten

Bronnen:

DAP Horst

Nederlands Hippisch Kenniscentrum

Rijksoverheid

Vereniging eigen paard

Bezoekadres:

Finagri
Vlietskant 37
4141CK Leerdam

Postadres:

Finagri
Postbus 332
4140 AH Leerdam

Telefoonnummer:

030 - 691 22 18